Incoterms 2020: Cẩm Nang Giao Nhận Quốc Tế

Trong giao thương quốc tế, các bên thường gặp rào cản về ngôn ngữ và tập quán thương mại. Tranh chấp về chi phí vận chuyển hoặc rủi ro hư hỏng hàng hóa rất dễ xảy ra.

Để giải quyết vấn đề này, Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) đã ban hành bộ quy tắc Incoterms (International Commercial Terms). Phiên bản mới nhất Incoterms 2020 là bộ chuẩn mực pháp lý giúp doanh nghiệp xác định rõ quyền và trách nhiệm giao nhận.

1. Bản Chất Và Phạm Vi Điều Chỉnh Của Incoterms 2020

Incoterms 2020 quy định rõ ba yếu tố cốt lõi trong hợp đồng mua bán ngoại thương. Thứ nhất là phân chia chi phí, xác định rõ bên nào thanh toán cước vận tải, phí bảo hiểm và thuế xuất nhập khẩu. Thứ hai là thời điểm chuyển giao rủi ro mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa từ người bán sang người mua. Thứ ba là nghĩa vụ thực hiện thủ tục hải quan và chứng từ vận tải.

Bộ quy tắc này không thay thế toàn bộ hợp đồng thương mại. Incoterms không giải quyết các vấn đề về quyền sở hữu hàng hóa, giá bán hoặc vi phạm hợp đồng.

2. Hai Nhóm Điều Kiện Giao Hàng Chính

Phiên bản Incoterms 2020 gồm 11 điều kiện, chia làm hai nhóm phương thức vận tải cụ thể.

Nhóm áp dụng cho mọi phương thức vận tải

Doanh nghiệp có thể dùng nhóm này cho đường bộ, đường sắt, đường hàng không hoặc vận tải đa phương thức. Điều kiện EXW quy định người bán giao hàng tại xưởng, người mua tự lo toàn bộ khâu bốc xếp và vận chuyển. Điều kiện FCA yêu cầu người bán giao hàng cho đơn vị vận chuyển do người mua chỉ định.

Điều kiện CPT và CIP yêu cầu người bán trả cước phí vận chuyển đến điểm đích. Riêng với CIP, người bán bắt buộc phải mua bảo hiểm hàng hóa mức cao nhất. Ngoài ra, các điều kiện DAP, DPU và DDP quy định người bán chịu phần lớn chi phí và rủi ro đưa hàng đến điểm đích. Trong đó, DDP yêu cầu người bán nộp toàn bộ thuế nhập khẩu.

Nhóm chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa

Nhóm này chỉ dùng khi điểm xếp dỡ hàng là các cảng biển hoặc cảng sông. Điều kiện FAS quy định người bán đặt hàng dọc mạn tàu tại cảng bốc hàng để hoàn thành nghĩa vụ. Điều kiện FOB chuyển giao rủi ro cho người mua ngay khi hàng nằm an toàn trên boong tàu.

Hai điều kiện CFR và CIF yêu cầu người bán thanh toán cước tàu đến cảng đến. Với CIF, người bán phải mua thêm bảo hiểm hàng hải cho chặng biển để bảo vệ quyền lợi người mua.

3. Những Điểm Thay Đổi Nổi Bật Trong Bản 2020

Phiên bản 2020 có nhiều điều chỉnh quan trọng nhằm phù hợp với thực tiễn thương mại. ICC chính thức thay thế điều kiện DAT bằng DPU. Thay đổi này nhấn mạnh hàng hóa có thể được dỡ tại bất kỳ địa điểm nào, không giới hạn ở các ga bến bãi.

Quy định bảo hiểm trong điều kiện CIP được nâng lên mức tối đa theo loại A. Trong khi đó, điều kiện CIF vẫn giữ nguyên mức bảo hiểm tối thiểu loại C. Ngoài ra, điều kiện FCA được bổ sung tùy chọn Vận đơn có ghi chú bốc hàng lên tàu (On-Board B/L) để phục vụ thanh toán qua ngân hàng.

4. Chiến Lược Lựa Chọn Điều Kiện Phù Hợp

Việc lựa chọn điều kiện giao hàng phụ thuộc vào năng lực logistics của từng doanh nghiệp. Doanh nghiệp mới bắt đầu xuất khẩu nên ưu tiên các điều kiện nhóm F như FOB hoặc FCA. Người bán chỉ cần đưa hàng ra cảng trong nước và hoàn tất thủ tục xuất khẩu. Người mua nước ngoài sẽ tự thuê tàu và chịu rủi ro biến động cước biển.

Ngược lại, các nhà nhập khẩu quy mô vừa và nhỏ nên chọn điều kiện nhóm C hoặc nhóm D. Đối tác bán hàng sẽ chịu trách nhiệm thuê phương tiện và quản lý hành trình quốc tế. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu lớn, việc bán hàng theo điều kiện CIF hoặc CFR giúp chủ động book tàu và đàm phán mức cước tốt hơn.

Việc hiểu rõ các điểm phân chia chi phí bốc xếp tại cảng nội địa giúp doanh nghiệp dự toán cước vận tải chuẩn xác; bạn có thể xem thêm tại Dịch vụ giao nhận và lưu thông hàng hóa Trà Vinh.

5. Những Sai Lầm Phổ Biến Cần Tránh

Nhiều nhà quản lý vẫn mắc lỗi cơ bản khi áp dụng FOB hoặc CIF cho hàng đóng trong container. Hàng container thường được giao tại bãi tập kết (CY) trước khi cẩu lên boong tàu. Rủi ro trong khoảng thời gian lưu bãi vẫn thuộc về người bán. ICC khuyến nghị các bên nên chuyển sang dùng FCA và CIP cho nhóm hàng này.

Một sai sót khác là ghi tên địa điểm đến quá chung chung trên hợp đồng ngoại thương. Việc chỉ ghi tên thành phố cảng dễ dẫn đến tranh chấp vì khu vực này có nhiều bến bãi khác nhau. Doanh nghiệp cần ghi rõ tên cầu cảng hoặc địa chỉ kho cụ thể kèm theo năm phiên bản Incoterms 2020 để tránh tranh chấp pháp lý.

Tổng Kết

Incoterms 2020 là công cụ quan trọng giúp phân định trách nhiệm rõ ràng trong hoạt động thương mại. Việc vận dụng linh hoạt từng quy tắc giao hàng giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt dòng tiền, hạn chế rủi ro hư hỏng và tối ưu hóa chi phí logistics quốc tế.

Xem thêm

Kho Ngoại Quan: Giải Pháp Tối Ưu Chi Phí Thuế Và Chuỗi Cung Ứng

Những Mặt Hàng Bị Cấm Gửi Quốc Tế Cần Biết Trước Khi Vận Chuyển